Turbasa Jakub Jerzy, Architekt wielkiego formatu. Witold Cęckiewicz i jego projekty na terenie Rzeszowa, „Renowacje i Zabytki”, 2024, nr 4 (92), s.128-137

Streszczenie:
Profesor Witold Cęckiewicz (1924–2023) zaliczany jest do grona najważniejszych polskich architektów i urbanistów drugiej połowy XX wieku. Jego związek z Rzeszowem nie jest ani oczywisty, ani obecny w powszechnej świadomości. A to właśnie w stolicy Podkarpacia zrealizował projekty dwóch kościołów oraz stworzył koncepcję urbanistyczno-architektoniczną Politechniki Rzeszowskiej, ówcześnie Wyższej Szkoły Inżynierskiej.

Projekty rzeszowskiej katedry pw. Najświętszego Serca Jezusowego (1977–1990, współpraca Andrzej Gonciarz i Leszek Gonciarz) oraz kościoła pw. Matki Bożej Saletyńskiej (1978–1983, współpraca Andrzej Gonciarz i Leszek Gonciarz) wyróżniają się na tle jego pokaźnego dorobku architektury sakralnej. Rzeszowskie kościoły stanowią bowiem okres przejściowy pomiędzy jego wcześniejszym ukierunkowaniem w stronę funkcjonalizmu, a późniejszymi tendencjami postmodernistycznymi. Łączy je monumentalizm, pomnikowość oraz rozrzeźbienie, które będą się konsekwentnie pojawiały w wielu jego przyszłych realizacjach. To właśnie w rzeszowskich projektach profesora najczytelniej ujawnia się wdrożenie zaleceń Soboru Watykańskiego II, odnoszących się do reformy dotyczącej kształtowania domów modlitwy. Odzwierciedla się to w postaci m.in. organizacji wnętrz świątyń bliskich rzutowi centralnemu oraz maksymalnemu zbliżeniu wiernych wokół ołtarza w celu wzmocnienia poczucia wspólnotowego przeżywania eucharystii. Co ważne podkreślenia, dopiero po 20 latach, w dziele sakralnym jego życia – tj. Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach (1997–2002, Kraków) – powrócił do „rzeszowskich korzeni” i zaprojektował łagiewnicki dom modlitwy na zbliżonym planie. Należałoby także podkreślić, że katedra była pierwszą świątynią w stolicy Podkarpacia zaprojektowaną w duchu modernistycznym. Rzeszowskie świątynie mogą także służyć jako przykłady jednorodnych stylistycznie dzieł tego okresu pod względem zarówno zewnętrznej formy, jak i projektu wnętrza (z niewielkimi późniejszymi modyfikacjami, które wykazano w niniejszym artykule).

Witold Cęckiewicz odpowiada również za zwycięski w konkursie wspomniany projekt urbanistyczno-architektoniczny technicznej uczelni rzeszowskiej (1973–1974, współautorzy: Danuta Kupiec-Hyła, Agnieszka Pęckowska, Stanisława Wehle–Strzelecka). Koncepcja uczelnianego kampusu wzniesiona została jedynie fragmentarycznie. Niestety, wprowadzone w późniejszym okresie zmiany uniemożliwiają zakwalifikowanie jej jako dzieła zrealizowanego według autorstwa projektanta.

WIĘCEJ >>